Sinds de publicatie van ons vorige artikel over de doorgeefschenking is er een belangrijke wijziging in de Vlaamse regelgeving die rechtstreeks meespeelt in deze afweging: de "verdachte periode" voor niet-geregistreerde roerende schenkingen is verlengd van 3 naar 5 jaar.
Deze bijdrage is een aanvulling op onze eerdere analyse. Wie die nog niet las, begint daar het best, want daarin leggen we uit wat een doorgeefschenking precies is, wanneer ze nuttig is, en waarom een verwerping of een schenking tijdens leven fiscaal vaak de slimmere keuze is. Die analyse en de grote lijnen daarvan blijven overeind, rekening houdend met de gewijzigde verdachte periode die we hieronder toelichten.
In dat artikel benadrukten we de kracht van schenken tijdens leven. Dat advies willen we hieronder aanvullen met een spelregel die daarbij een cruciale rol speelt, en die te vaak over het hoofd wordt gezien.
Wat is de "verdachte periode"?
Een roerende schenking via bijvoorbeeld een hand- of bankgift hoef je in België niet verplicht te registreren. Doe je dat niet, dan betaal je op dat moment ook geen schenkbelasting. Aantrekkelijk, op het eerste gezicht.
Maar er is een voorwaarde. Overlijdt de schenker binnen een bepaalde termijn na de schenking, dan wordt het geschonken vermogen voor de berekening van de erfbelasting geacht deel uit te maken van de nalatenschap. De begiftigde betaalt dan erfbelasting, en die loopt in rechte lijn op tot 27%. Die termijn heet de verdachte periode.
Een niet-geregistreerde schenking is in zekere zin dus een weddenschap met de tijd.
Van 3 naar 5 jaar sinds 1 januari 2025
En net daar is de regel verstrengd. Voor niet-geregistreerde roerende schenkingen in Vlaanderen is de verdachte periode verlengd van 3 naar 5 jaar.
Concreet:
De termijn van 5 jaar geldt voor schenkingen die plaatsvinden vanaf 1 januari 2025.
Voor schenkingen daarvóór blijft de oude termijn van 3 jaar gelden.
- De verlenging geldt enkel voor niet-geregistreerde roerende schenkingen. Onroerende schenkingen verlopen sowieso via de notaris en volgen hun eigen regels.
Je moet als schenker dus voortaan vijf jaar (in plaats van drie) in leven blijven opdat een niet-geregistreerde schenking definitief buiten de erfbelasting valt.
Wat betekent dit voor je planning?
Deze verlenging maakt de afweging tussen registreren of niet scherper dan voorheen.
- Registreer je een gewone roerende schenking, dan betaal je meteen schenkbelasting: een vlak tarief van 3% in rechte lijn en tussen partners, of 7% voor anderen. Voor de toepassing van de verdachte periode ben je dan meteen uit de gevarenzone.
- Registreer je niet, dan betaal je vandaag niets, maar loop je vijf jaar lang het risico dat het geschonken bedrag alsnog aan de veel hogere erfbelasting wordt onderworpen.
Belangrijk daarbij: wie aanvankelijk kiest voor een niet-geregistreerde hand- of bankgift, zit niet noodzakelijk vijf jaar aan die keuze vast. Zolang de schenker leeft, kan het bewijs van de schenking in principe alsnog ter registratie worden aangeboden. Er wordt dan schenkbelasting betaald, maar het risico van de verdachte periode valt voor die schenking weg.
Voor wie ondernemer is, nog een belangrijk aandachtspunt: voor niet-geregistreerde schenkingen van aandelen van een familiale vennootschap – of activa van een familiale onderneming – die onder het specifieke Vlaamse gunstregime vallen, geldt een aparte verdachte periode van 7 jaar.
Dat betekent echter niet dat een schenking van een familiebedrijf noodzakelijk zeven jaar fiscaal "onzeker" blijft. Integendeel: wanneer aan de wettelijke voorwaarden is voldaan, kan de overdracht van een familiale onderneming of vennootschap via het specifieke gunstregime gebeuren en kan een vrijstelling van schenkbelasting gelden. Aan die vrijstelling zijn wel voorwaarden verbonden die gedurende drie jaar na de schenking moeten worden nageleefd. Wie zijn bedrijf wil overdragen, bekijkt daarom best van bij het begin welke overdrachtswijze het meest aangewezen is.
De kern blijft dezelfde
De grote lijn uit onze oorspronkelijke bijdrage verandert niet: schenken tijdens leven blijft doorgaans fiscaal voordeliger dan wachten op het overlijden. Maar timing en registratie verdienen sinds deze verstrenging extra aandacht. Vijf jaar is een langere horizon dan drie, en die keuze weegt zwaarder naarmate het vermogen groter is of de gezondheid onzekerder.
Successieplanning is en blijft maatwerk. Elke familie, elk vermogen en elke timing is anders. Wij bekijken graag samen met jou welke aanpak in jouw situatie het meeste zekerheid én het meeste fiscale voordeel oplevert.
Interesse in een discreet gesprek over je successieplanning?